«اتولنامه؛ فرهنگ ماشین نوشتهها در ایران» نام کتابی است که سید جمال هادیان طبایی زواره آن را گردآوری و تالیف کرده است. «اتول نامه» دربرگیرندهی شعرها و مطالب جمع آوري شده از ماشينهاست که ظرف 8 سال در داخل و خارج از شهرها جمعاوری شده است و 3000 واژه، بيت و عبارت دارد. این كتاب در هشت فصل تدوين شده كه فصل اول آن به تاريخ ورود و رواج اتومبيل در ايران، فرهنگ رانندگي و رانندگان و شيوههاي مختلف تقسيمبندي ماشيننوشتهها ميپردازد.
بخش دوم با عنوان نيايشنامه شامل اشعار و عبارتهاي نيايشگونهاي است كه رانندگان به واسطه آنها با خداوند خويش راز و نياز ميكنند.
فصل سوم، با عنوان عشقنامهی اشعار، عبارتها و واژههايي را شامل ميشود كه حاكي از عشق و علاقه رانندگان به ائمه اطهار، امامزادگان، شهر و ديار، مادر و پدر و زن و فرزند، ماشين و احياناً معشوقهاي واقعي يا فرضي است.
فصل چهارم، اشعار، عبارتها و واژههاي طنز را شامل ميشود. شايد بتوان اين بخش را جذابترين بخش «اتولنامه» به شمار آورد كه طنز ساده و زيركانه آن خنده بر لب هر خوانندهاي ميآورد.
فصل پنجم، با عنوان شورنامه به اشعار، عبارتها و واژههايي ميپردازد كه از قديم تا حال براي پيشگيري از چشم زخم بر گاريها و اتومبيلها نوشته ميشد.
فصل ششم، اشعار، عبارتها و واژههاي پندآموز را در بر ميگيرد.
فصل هفتم، اشعار، عبارتها و واژههايي را شامل ميشود كه گله و شكايت رانندگان از روزگار و فراز و فرودهاي آن را حكايت ميكند.
فصل هشتم يا بخش آخر كتاب به عبارتها و واژههاي انگليسي اختصاص دارد كه امروزه بين ماشيننوشتهها فراوان يافت ميشود.
البته بنا بر صحبتهای مولف، علاوه بر اشعار، عبارتها و واژههاي فارسي، آيات قرآن، احاديث و ادعيه، عبارتها و واژههاي انگليسي، واژهها و عبارتهاي تركي و گاهي كردي، گيلگي، مازني، لري و لكي هم بسته به موقعيت جغرافيايي، پشت ماشينها نوشته ميشود. اشعار و عبارتهاي تركي در فصلهاي هشتگانه كتاب فراوان ديده ميشود؛ فصل آخر كتاب هم كه فرنگينامه نام گرفته است به عبارتها و واژههاي انگليسي اختصاص دارد. این کتاب گنجینهای از واژههاست و منبع خوبی است برای تحقیق در فرهنگ عامهی ایران.
برای خواندن بخشی از این اتول نوشتهها میتوانید به
اینجا مراجعه کنید.
