گلآقا و گوشه عباي خاتمي
رحيم بقال اصغري (كاريكاتوريست و مدير سايت
تبريز كارتون و موزه كاريكاتور تبريز)
1-چقدر آب كشيده و چقدر لاغر و نحيف شده بود كلاَ از آن شكل مجله در آمده بود البته كار بزرگي است با توجه به اينكه حمايت دولتي هم پشت سرش نبود. اما تغيير قطع و كم بودن صفحات مرا دلخور و ناراحت كرد و افسوس خوردم كاش به همان صورت مانده بود. چون در ذهنيت ما گلآقا شكل خودش را داشت. مطالب البته همان بود.
2-با توجه به اينكه گلآقا تنها مجله كاريكاتور بود كه به صورت ژورناليستي منتشر ميشد (البته كيهان كاريكاتور و
ايران كارتون هم هستند اما دولتياند و نشرياتي هم در شهرستانها به چاپ ميرسند) اما گلآقا حرفهاي بود و با سياست و سياستمداران شوخي ميكرد. براي همين چاپ آن ما را مسرور و توقف آن ما را دلخور و ناراحت كرد.
3-خيلي واضح است. چند روز پيش آقاي احمدينژاد در يك نشست مطبوعاتي
گفتند كشيدن كاريكاتور رئيس جمهور ممنوع است. در حالي كه هيچ جا چنين قانوني براي كشيدن كاريكاتور افراد غير معمم نداريم. حتي آقاي صفار هرندي را كه ديدم از ايشان پرسيدم كشيدن كاريكاتور رئيس جمهور قدغن است؟ كه ايشان گفتند چون هيبت رئيس جمهور و دولت را پايين ميآورد ما ميگوييم كه نكشند. حتي در زمان آقاي خاتمي در گلآقا با كشيدن گوشهاي ازعباي ايشان يا دست و پايشان ايشان هم به نقد كشيده ميشدند. متأسفانه در اين چهار سال غير از چند كاريكاتور حرفهاي و جدي كه در گلآقا منتشر شد كاريكاتور حرفهاي سياسي نداشتيم.
4-خيلي دلم تنگ شده و جايش كاملاً خالي است.
5-البته قبلاً اينگونه بود:
يك زبان دارم دو تا دندان لق/ميزنم تا زنده هستم حرف حق
كه بعد روي تا زنده هستم يك خط كشيده شد و نوشتند تا ميتوانم. كه اين نشان از هوشمندي گلآقا و طنز گلآقايي داشت. حتي در زمان توفيق هم شعارشان اين بود كه همشهري روز پنجشنبه دو چيز يادت نره، دوم توفيق. كه نشان از هوشمندي شان داشت. طنز ناب گلآقايي هيچ وقت تحريف و توهين نميكند و سخيف نميشود و براي فروش و خوشآمد كسي نمينويسد.
6-سياستمداري كه جنبه طنز ندارد كشك است!
7-انتشار مجدد گلآقا در دولت جديد.
تحمل و نقدپذيري مسئولان خيلي بيشتر شده
محمود فرجامي (طنزپرداز و مدير سايت
آي طنز)
1-خیلی خیلی خوشحال شدم. زیر لب چیزی نگفتم ولی با خودم گفتم بالاخره دعاهایت مستجاب شد و گل آقا برگشت. یک مقداری هم از شدت ذوق زدگی به افراد عابر و کناردستی ام سلقمه زدم توصیه کردم حتما گل آقا بخرند تا بینش سیاسی شان بالاتر برود که فکر کنم خوششان نیامد از اظهار نظر من. ولی به هر حال خودم خیلی خیلی خوشحال و هیجان زده شده بودم و تپش قلب و عروق گرفته بودم.
2-تاثیر بسیار زیادی داشت. همه می دانند و موارد مختلف از جمله برگزاری چند کنفرانس مطبوعاتی از سوی موسسه برای انتشار هفته نامه گواه همین مطلب بود.
3-به نظرم خیلی بیشتر شده.
4-این چه سوالیست؟ خب معلوم است. مطمئن هستم اگر همین الان نشریه منتشر شود به شدت روی انتخابات و اینکه چه کسی رای بیاورد موثر خواهد بود. فراموش نکنید که خاتمی را هم گل آقا رئیس جمهور کرد. البته همین الان هم سایت گل آقا، بخش انیمیشن و سایر موارد بر انتخابات تاثیر به سزایی دارند.
5-یکی از بهترین شعرهایی که در طول زندگی ام شنیده ام. شعر کوتاهی که مفاهیمی چون طنزپردازی، رک گویی، حقیقت مداری و البته بی دندانی و کمبود امکانات را القا می کند. آرزو دارم که ای کاش می توانستم امتیاز استفاده از این اثر را برای لوگوی سایت آی طنز بخرم...
6-آن سیاست و این طنز هر دو از جنبه کشک سابی و علافی مشابه اند.
7-سلامتی و بهروزی و تداوم راه بسیار مهم و تاثیرگذاری که هم اکنون چند سر و گردن بالاتر از سایر رسانه ها در آن گام برمی دارید. امیدوارم سال های سال پاینده باشند و سالگردهای مختلفی را برگزار کنید.
به خاطر چاپ كاريكاتور احمدي نژاد، مسؤولان ارشاد يك تذكر جدي به اعتمادملي دادندهادي حيدري (كاريكاتوريست و مديرسايت
پرشين كارتون)
1-نگران اين بودم كه نتواند با اين شكل و شمايل دوام بياورد و گفتم اگر جاي آنها بودم دوباره با آن لوگو شروع نميكردم، انتظاري كه در مخاطب ايجاد ميكرد اين بود كه حداقل 70-60 درصد از
هفته نامه قبل را احيا كند و مخاطبان جديد را جذب كند. وقتي با آن لوگو شروع شد مخاطب انتظار داشت همان جريان سازي را كه هفته نامه اوليه گلآقا در فضاي خاصي كه در سال 69 حاكم بود تا حد زيادي داشته باشد. منتها متناسب با شرايطي كه هفتهنامه جديد در ميآمد منتها هم شرايط سال 69 نبود و هم شخصي مثل
كيومرث صابري حضور نداشت و هم اينكه مخاطبان گلآقا در حقيقت يك هديه جديدي را ميطلبيدند. يك نشريه جديد با حال و هواي موجود؛ به دليل عدم وجود اين عوامل با اين شكل و محتوا به نظرم نتوانست دوباره اسم گلآقا را احيا كند. اگر مديريت مؤسسه گلآقا با من نوعي بود قطعاً اين نشريه را منتشر نميكردم البته عليرغم اينكه وقتي چاپ شد خوشحال شديم. اما در ادامه راه خيلي چيزها خودش را ثابت ميكند و موانع به وجود ميآيد كه آدم ميفهمد گردانندگان چند مرده حلاجند و چقدر آن ذكاوت و تدبير را دارند كه با تمام فشارها و شرايط جديد بتوانند يك جريان خيلي تأثير گذار ايجاد كنند. من معتقدم كه آدم يا راهي را شروع نميكند و يا اگر آن را آغاز كرد تا يك نقطه خيلي قابل قبول آن را ادامه ميدهد. اگر يك نوزادي در همان ابتداي راه جلوي حياتش گرفته شود طبيعتاً هيچ موقع به بلوغ و جواني و رشد انديشه و تفكر و شخصيت و تأثيرگذاري در پيرامونش نخواهد رسيد و به نظرم هفتهنامه دوم گلآقا نوزاد مرگ شد.
2-پيرو جواب قبلي آن قدر ادامه پيدا نكرد كه بتواند تأثير خود را نشان دهد. هر حركت فرهنگي طي زمان استمرار حركت تأثير خود را ميگذارد. يك نكتهاي كه هميشه گفتهام اين است كه مشي گلآقا اين بود كه ميخواست در شرايط مختلف سياسي و اجتماعي تداوم داشته باشد اما يادم هست آن موقع كه نوجواني بوديم و تازه جوان شديم، بعد از سال 76 يك جلسهاي بين نسل جوان و نسل قديمي مؤسسه گلآقا برگزار شد و يادم هست كه آنجا گفتيم اگر نشريه گلآقا با ادبيات دوران جديد نتواند خودش را تطبيق دهد نه تنها نميتواند مخاطبان تازهاي پيدا كند بلكه اين نگراني هست كه مخاطبان گذشته را هم تا يك درصدي از دست بدهد. شما اگر فرم و پوشش و ادبيات نسل جديد طي سي سال بعد از انقلاب را با جوانهاي سال 56 و 57 مقايسه كنيد مي بينيد كه زمان، شرايط و زبان خودش را ميطلبد. در مورد هفته نامه جديد هم همين صدق ميكند. با قالبهاي هفتهنامه قديم نميشد يك هفته نامه جديد منتشر كرد و مخاطب تفاوت شاخصي بين قالب جديد و قديم حس نميكند. در جذب مخاطب تا جايي كه ميدانم در صحبتها و پرسوجوها نتوانست مخاطب را رازي كند. هر كاري يك سري طرفدار ثابت دارد آنها نبايد ما را گمراه كنند. طرفداران تازهاي بايد به دست بياوريم.
3-سال 84 به اين سمت را به هيچ عنوان با 8 سال قبل نميتوانيم مقايسه كنيم. به نظرم مسئولين به مراتب آستانه تحملشان پايين تر بود و نه تنها حمايت خيلي قوي از مطبوعات منتقد نكردند بلكه سهميههايي كه حق آنها بود و از طرف دولت پرداخت ميشد را تا حد زيادي محدود كردند. آخرين نمونه هم مصاحبه اخير آقاي احمدي نژاد كه گفتند كشيدن كاريكاتور رئيس جمهور جرم است. و يادمان نميرود كه يك
نشريه دانشجويي با چاپ
كاريكاتور آقاي احمدينژاد كه در
ماهنامه گلآقا چاپ شده بود توقيف شد و كاريكاتوري كه من از آقاي احمدينژاد چند روز پيش روي جلد
اعتماد ملي كار كردم باعث شد كه يك تذكر جدي از ارشاد به مدير مسئول اعتماد ملي بدهند و بگويند اين مصداق توهين و استهزا رئيس جمهور است. در صورتيكه يك پرتره صرف بود. در دوره خاتمي
كاريكاتوري از ايشان كشيدم و در مراسمي رسمي با حضور خبرنگاران داخلي و خارجي به ايشان
هديه دادم نه تنها مشكلي ايجاد نشد بلكه تشويق هم كردند. هر كسي كه در مقام اجرايي يك كشور است در هر لباسي بايد در حقيقت منتظر نقدهاي منتقدين باشد، نميشود مسئوليت گرفت و پاسخگو نبود.
4-به نظرم جايش هميشه در فضاي مطبوعاتي ايران خالي است. اگر آقاي صابري بود متناسب با اين شرايط نشريهاي چاپ ميكرد كه با طنز نرم خود ميتوانست تأثير گذار باشد. گلآقا آن قدر تأثيرگذار بود كه در دوم خرداد طنز معروفي ساختند و براي اينكه جا بيافتد به گلآقا منتسب كردند و دهان به دهان چرخيد و جاي گلآقا و كساني كه صادقانه و دلسوزانه نقد ميكنند خالي است.
5-صداقت و دلسوزي گلآقا را ميرساند يعني تا جايي كه در توانم هست سعي ميكنم حقيقت بگويم. در روايت ها داريم كه ميگويند شما حرف حق را بزنيد حتي اگر تلخ باشد و در حقيقت ترجمان و عمل به آن روايت است.
6-در سياست ايران انتظار داشتن جنبه تحمل طنز در مسئولان كشك است.
7-آرزو دارم موانعي كه جلو راه بود و از گوشههاي كوچك آن خبر دارم آنها را نااميد نكند و با يك ساختار جديد بتوانند تمام فعاليتها را روي يك حركت خيلي تأثير گذار متمركز كنند و آن ميتواند انتشار نشريه يا كتاب باشد. اولويتها را با يد خوشان ببينند و به آن برسند. از حركتهاي پراكنده پرهيز كنند تا در روزهايي كه در آينده داريم و نياز مبرمي به نشريه طنز قوي هست آنها اين رسالت را به انجام برسانند.
Keywords:
Interview With Rahim Baghal Asghari , Mahmoud Farjami , Hadi Heydari About Golagha Weekly Magazine