facebook instagram telegram telegram
نشریات فکاهی،انتقادی در شس ماه اول
پیروزی انقلاب اسلامی

محمدرفيع ضيايي
mohases76535shah.jpg
طرح از اردشير محصص

دوره های خاصی از تاریخ سیاسی ایران زمینه را برای انتشار وسیع نشریات فکاهی انتقادی مهیا کرده بود از جمله این دوره ها می توان از ، سال های اول پیروزی انقلاب مشروطه ،دوره کوتاهی از حکومت احمدشاه قاجار ، چند سال اولیه دهه 1320 ، سال های نهضت ملی شدن نفت (بین 1327 تا 28 مرداد 1332) و نیز سال های اول پیروزی انقلاب اسلامی ،نام برد.یکی از این دوره ها فاصله زمانی بسیار کوتاهی از 22 بهمن ماه سال 1357 تا مهرماه سال 1358، بود. در این دوره بیش از 29 نشریه فکاهی ، انتقادی سیاسی در ایران منتشر شد . گرچه این نشریات از نظر تعداد قابل توجه بودند ، اما از نظر تعداد شماره های منتشر شده چندان پایدار نبودند ، برای نمونه بعضی از آنها به این صورت منتشر می شدند:
1) جُنگ ، یک شماره . 2) قلقلک ، هفت شماره .  3) فانوس یازده شماره . 4) خوشخنده ، یک شماره . 5) بیداری سه شماره . 6) یاقوت ، بیست و سه شماره . 7 ) جیغ و داد ، نه شماره 8) آهنگر ، شانزده شماره . 9) فریاد خزر ، شانزده شماره . 10 ) مشدحسن ، شش شماره . 11) شاطرالشعرا ، سیصدوبیست ویک شماره . 12) جُنگ ، نوزده شماره . 13) حاجی بابا ، پانزده شماره . 14) قیف ، یک شماره . 15)  دخو ، سیزده شماره . 16) ملانصرالدین ، پنج شماره . 17) دوره گرد ، شش شماره . 18) بختک ، نه شماره . 19) ارتجاع ، هفت شماره . 20) هیاهو ، دو شماره . 21) خرمن سوزان ، سه شماره . 22) قیل و قال ، سه شماره . 23) تنها نشریه یی که در آغاز انقلاب به صورت فکاهی منتشر می شد « بهلول » بود که از سال 57 آغاز و تا سال 60 مجموعا 90 شماره منتشر شد .
16shah87654shangoul.jpg
روي جلد مجله شنگول باشي اثر بهمن عبدي

مرور دقیق این نشریات می تواند زمینه ای برای تحقیق دوره ای خاص از حیات این گونه نشریات باشد. در این دوره حالتی کاملا عصبی ، پرخاش جویانه و مهاجم بر این نشریات مستولی است و به همين دلیل قریب به اتفاق مطالب و کاریکاتورهایشان را می توان در زیرمجموعه هزل و هجو دسته بندی کرد . اغلب این نشریات بسیار سردستی و سریع صفحه بندی شده اند و معمولا صفحه هایی بسیار آشفته دارند ، این آشفتگی در طراحی کاریکاتورها نیز کاملا مشهود است . همه این نشریات سیاسی و انتقادی و تحت تاثير شرايط سال اول پیروزی انقلاب هستند. در آن سال بسیاری از گروه های سیاسی به صورت مخاصمه جویانه یی با هم درگیر بودند و قسمت عمده توجه این نشریات انتقادی سیاسی نیز متوجه این درگیری هاست . از تعداد نوبت انتشار هر نشریه معلوم می شود که همگی دارای بی نظمی در انتشار بودند و بعضی از آنها یک شماره بیشتر منتشر نشده اند . گرچه این نشریات جو تند و عصبی سیاسی آن زمان را به درستی منعکس کرده اند اما دستاوردی در تکنیک نوشتاری فکاهی نویسی و یا تکنیک طراحی در کاریکاتور به دست نياوردند . بخشی از این نشریات به شیوه یی هتاک ، اخلاقیات مورد قبول جامعه را زیر پا می گذارند . با این وجود در این نشریات بسیاری از کاریکاتورهای انقلابی  آن دوره نیز به چاپ رسيد.عمده سوژه های مطالب ( نثر و نظم ) در قالب های مختلف و نیز کاریکاتور – کارتون ها ، عبارتند از:تبعات پیروزی انقلاب اسلامی ، نیروهای سیاسی درگیر در حیات سیاسی آن روز،نظریات و عقاید مختلف گروه های سیاسی ، دولتمردان در دولت موقت ، احزاب ، خاندان سلطنتی ، فراریان ، حامیان رژیم سابق ، چپاول مردم در رژیم سابق و ...باز خوانی نشریات فکاهی انتقادی  آن دوره باز خوانی جوی ملتهب در دوره ای است که ناچار بعد از پیروزی هر انقلاب موفقی به وجود می آید.
15shahbohlol24.jpg
روي جلد مجله بهلول اثر بهمن عبدي

محمدرفيع ضيايي

تاريخ : شنبه ۱۹ بهمن ۱۳۸۷

Keywords:
About Caricature And satire's Magazine By Mohamadrafiziyaei

دسته بندی

مطلب ازهمه رنگ
كاريكاتور ازهمه رنگ

نظرات

استفاده كرديم و در آي طنز لينك داديم.
ارسال توسط :  خواجه فاضل تركمن | يكشنبه ۲۰ بهمن ۱۳۸۷

 
جالب بود کاش می شد مطالب وکاریکاتور های بیشتری از این دست ببینیم فهمیدن حال وهوای واقعی مردم بعد از انقلاب وقبل از شروع جنگ خیلی جالبه
ارسال توسط :  negarineh | دوشنبه ۲۱ بهمن ۱۳۸۷

ارسال نظر

لطفاً نظرتان را به فارسي بنويسيد. نظر شما پس از تاييد نمايش داده خواهد شد.
لطفا" کد زیر را در قسمت پائین آن وارد نمائید.
نام:
 
پست الكترونيك:
 
وب سايت (لطفاً آدرس به صورت کامل وارد شود. بعنوان مثال: http://www.golagha.ir):
 
نظر:  

 


©با معرفت‌ها ذکر مأخذ می‌کنند!
powered by: