facebook instagram telegram telegram
از زبان زبان ‌بسته‌ها

kalak.jpg

كلك مرغابي
(زبان‌بسته‌ها 1)
سروده: عمران صلاحي
تصويرگر: لاله ضيايي
ناشر: گل آقا
قيمت: 1200 تومان

معرفي: فاضل تركمن

بعد از اين شماره هر هفته
اين مداد زوار در رفته
مي گشايد از اين زبان ها بند
مي كند اندكي به آنها بند
زبان بسته ها مجموعه اشعار طنز "عمران صلاحي" براي نوجوانان است كه به طور مدوام هر هفته در هفته نامه بچه‌ها گل آقا چاپ مي شد. زبان بسته ها داستان حكاياتي است كه بين دو زبان بسته مثل دو حيوان يا دو درخت اتفاق مي افتد. داستان اين حكايت ها از قصه ها و ضرب المثل‌هاي قديم ايراني سرچشمه مي گيرد كه به صورت مناظره‌هاي طنز سروده شده است . مناظره‌هايي كه پيش از اين در آثار "پروين اعتصامي" نيز به شكل ديگري ديده مي شد . خود صلاحي در مورد زبان بسته ها در مقدمه كتاب گفته‌است: «خارجي ها به اين جور قصه ها مي‌گويند فابل. در اين نوع قصه ها، زبا ن بسته‌ها (جانوران ، ،گياهان و اشياء ) زبان باز مي كنند، مثل آدمها رفتار مي كنند و حرف مي زنند تا آدمها عبرت بگيرند و آبروي آنها را نبرند.»
كتاب كلك مرغابي در سه بخش تفكيك شده است :
بخش اول / اشعار عمران صلاحي
بخش دوم / مناظرات رضي هيرمندي (نويسنده و مترجم) با عمران صلاحي
و بخش سوم به قول خود صلاحي : «اختصاص دارد به دوستان نوجواني كه به استقبال زبان‌بسته‌ها آمده اند و طبع خود را در اين زمينه آزموده اند.»
بعضي از ويژگي هاي كلي كتاب زبان بسته ها عبارتند از :

1- برخورداري از زبان و اصطلاحات امروزي، ويژگي كه برخي از شاعران از داشتن آن بي بهره‌اند و آدم با خواندن اشعارشان ياد قرن سوم يا چهارم مي افتد! در واقع صلاحي نه تنها در اين كتاب بلكه در ديگر آثارش نيز با ادبيات روز پيش مي رفت.

كرد شيري غذاي خود را ميل
به نهنگي زد چنين ايميل
من كه شاه درندگان هستم
دشمن اين پرندگان هستم...

2- شناخت روحيه مخاطب (نوجوان ) و به‌كارگيري اصطلاحات طنز رايج بين نوجوانان:

اي كه داري عقل و اسبابي
پند گير از كلاغ و مرغابي
نفع خود را بيا بده تشخيص
تا نگردي در اين جهان سرويس

يا مي گويد:

پشه رفت او را به توي دماغ
بزد چنگ آنگه بسوي دماغ
بزد شير يك نعره و عطسه كرد
به قول شما بچه ها او سه كرد

3- استفاده از آرايه تضمين و به كارگيري اشعار طنز ديگر شاعران:

اي خدايي كه خالق خرسي
بنده را آفريده اي ، مرسي
اي كه دادي به بيت اول بيست
مال من نيست، مال جمشيدي است

4- بازي هنرمندانه با كلمات و به‌كار گيري اصطلاحات رايج فارسي

ديد مرغي در بيابان تخم مار
نعره زد: زنبيلو بردار و بيار
گوشه‌اي بگذاشت آن را با دو دست
بال بر هم زد بروي آن نشست

همچنين استفاده از ضرب المثل‌ها ، تغيير طنز گونه در داستان، حكايات و اشعار معروف ايراني.
حكايت هاي زبان بسته‌ها تنها يك شوخي و مزاح ساده نيست بلكه در هريك از اين سروده ها با خصلت‌هايي نمادوار آشنا مي‌شويم. مثلآ شيري كه نماد شجاعت است و يا روباهي كه نماد طمعكاري است و در اكثر اين حكايت‌ها دو خصلت متناقض در كنار هم قرار مي گيرند كه خود باعث ايجاد موقعيتي طنز مي شود، يعني قرار گرفتن خصلت خوب در كنار خصلت بد.

انتخاب يكي از اشعار اين كتاب براي نمونه كاري است بسيار دشوار، چرا كه همه اشعار خواندني و بهترين هستند، اما به هرحال يكي از آنها را با هم مي‌خوانيم:

حكايت زن و مرغ

شنيدم زني بود نامش پري
پري داشت يك مرغ كاكل زري

كه هر روز يك دانه تخم درشت
زمين مي نهاد از نواحي پشت

پري خانم اما طمعكار بود
هميشه به فكر خريدار بود

به خود گفت مرغم اگرچه تك است
ولي يك عدد تخم بس اندك است

اگر مرغ من طعمه بسيار داشت
دوتا تخم در كاسه‌ام مي گذاشت

از اين رو به او دانه بسيار داد
سرانجام دست خودش كار داد

چنان مرغ او چاق و دلخسته شد
كه راه صدورش به كل بسته شد

تصويرسازي كتاب را هم لاله ضيايي انجام داده كه به حق كاري است ماندني و جذاب.

 


فاضل تركمن

تاريخ : يكشنبه ۱۹ آذر ۱۳۸۵

Keywords:
Humorous poems for children/ Omran Salahi


ارسال نظر

نظر شما پس از تاييد توسط مديريت سايت، نمايش داده خواهد شد.
لطفا" کد زیر را در قسمت پائین آن وارد نمائید.
نام:
 
پست الكترونيك:
 
وب سايت (لطفاً آدرس به صورت کامل وارد شود. بعنوان مثال: http://www.golagha.ir):
 
نظر:  

 


©با معرفت‌ها ذکر مأخذ می‌کنند!
powered by: